TOONbeeld

een blog over conceptontwikkeling > ontwerp > techniek

onder redactie van
SchelvisOntwerp KoetsierEngineering
ontwerp en
implementatie

, door D66 campagnelid IH en Jan Kees Schelvis

onderwerpen:

Vrijwillig maatschappelijk betrokken

Twee campagneleden vertellen over hun ervaringen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen 2014 in Haren. De gemeente waar D66 verhoudingsgewijs het meeste won. Hoe zet je je kennis en vakkundigheid in?

D66 poster Zorg nieuwe stijl

D66 poster Zorg nieuwe stijl

IH

Vanuit de landelijke campagne was ik vanalles gewend: electoraat-analyse, adviesgroepen, get-out-the-vote, canvassen, noem maar op. Ik werkte voor het partijbureau en ben betrokken geweest bij veel campagnes. Toen ik een nieuwe baan kreeg en verhuisde van Den Haag naar Haren, vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen, was ik benieuwd hoe campagnevoeren in zo'n kleine gemeente zou gaan.

De eerste weken op ontdekkingstocht in het dorp was het vooral de gemeenschappelijkheid die me opviel. Een hechte gemeenschap met veel vrijwilligerswerk, leuke kleine projecten (hertenkamp, buitenspeeltuin, wijnmakers) en gemiddeld meer oudere inwoners (die dan vervolgens door al die lieve vrijwilligers van hort naar her werden gebracht voor boodschapjes of een bridgeclub). Maar er waren ook zorgelijke beelden: leegstaande winkelpanden en een verlaten plein op zaterdag. Zouden zelfs in het koddige Haren de kaasboertjes en kledingzaken het afleggen tegen winkelen op internet?

De tijd tikte door: er moest een campagnecommissie komen. Ik meldde me aan en was benieuwd wanneer we gingen canvasssen, wie het vrijwilligers-bestand bijhield en hoeveel budget we hadden. Al gauw kwam ik erachter dat het campagnevoeren in Haren op een andere manier ging. Dat er een mores was. Dat men het hier niet op prijs stelt dat er aangebeld wordt. Dat vrijwilligersmanagement "wel goed komt", debatten niet op lokale media gericht zijn en budget beperkt is.

We hadden enthousiaste mensen en maakten een plan: een eigenzinnige poster, een betrokken fractievoorzitter, trouwe flyeraars en een eerlijk verhaal. Vele vergaderavonden later zaten we gebroederlijk in het gemeentehuis op de uitslag te wachten. Als enige van alle campaigners hadden we het reuze naar ons zin: we dronken bier, aten alle pinda's op en joelden om de uitslag. Die loog er dan ook niet om: D66 kreeg bijna 1/3 van alle Harense stemmen. Op twitter hield ik bij wat er landelijk gebeurde, we kregen uitslagen door van Rotterdam, Utrecht, Den Haag: wow! Een ongelofelijke groei. Het wachten was op de uitslag in de hoofdstad waar een aardverschuiving plaats zou kunnen vinden: de PvdA uit het college?

Toen de punten in Haren waren geteld, betrad onze fractievoorzitter Marjan Bachman het kleine wankele podiumpje in de hal van het gemeentehuis. Ze had een enorme overwinning geboekt (de grootste D66 gemeente van Nederland) die grootdeels aan haar vakkundige werk te danken was. Maar ze stond er met precies dezelfde houding, precies dezelfde trefzekerheid en net zo veel aandacht voor de inwoners als toen we met de campagne begonnen. Geen extra aandacht voor de toegesnelde lokale pers, geen blik van victorie op haar gezicht, geen trots maar strijdlust. Toen ik op mijn twitter-schermpje las dat D66 in Amsterdam had gewonnen, souffleerde ik dit nieuws gauw aan haar: ze kon het meenemen in haar speech waarin ze de overwinning opeiste! Maar ze keek me even aan en richtte haar blik weer op de inwoners. De overwinning interesseerde haar niet, het ging erom dat de punten in ons verkiezingsprogramma verwezenlijkt konden worden. Van die eerlijkheid, dat oprechte, wars van de campagnewetten... ja.. daarvan kreeg ik een brok in mijn keel. Zo deden we dat dus in Haren.

Jan Kees Schelvis

In 2013 besloot ik lid te worden van D66 nadat ik kennis had gemaakt met de democraten in Haren. Ik wilde niet zomaar politiek actief worden. Maatschappelijk betrokken bezig zijn spreekt mij erg aan, maar politiek bedrijven heeft voor mij ook iets afstotelijks. Het spel van macht en belangen stuit mij tegen de borst. Om D66 toch van dienst te zijn besloot ik het dicht bij mijzelf te zoeken: ontwerpen en concepten bedenken, daar ben ik goed in, dus bood ik aan als ontwerper mee te werken aan de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen 2014.

Tijdens de eerste vergadering werd me duidelijk dat zelfs in een vooraanstaande partij als D66 niet alles uitgewerkt en georganiseerd is. Veel komt aan op het improvisatievermogen van de leden. Geld is er haast niet en de mensen die werkelijk de handen uit de mouwen steken hebben vaak al een overvolle agenda. Dat valt misschien allemaal wat tegen, maar ik vind dit ook positieve kanten hebben. Improviseren betekent creatief zijn en op zoek gaan naar de bereidheid van anderen om te helpen. Dat brengt je misschien wel dichter bij elkaar dan wanneer er voldoende geld is om aangeboden diensten met geld te belonen.

Ik presenteerde een idee voor de posters die in het dorp Haren zouden hangen. Ik had besloten mijn eigen traject van conceptontwikkeling te volgen in plaats van de landelijk aanpak: "En nu vooruit...". Voor gemeenteraadsverkiezingen vond ik deze oneliner veel te algemeen. Vooral in een kleine gemeente als Haren, waar mensen nauw betrokken zijn bij alles wat in hun gemeente gebeurt, staat "En nu vooruit..." veel te ver af van de werkelijke problematiek. De problemen in de gemeente en ook de burgers moesten centraal komen te staan in de campagne, op de posters, zodat mensen zich zouden kunnen spiegelen. Portretten van burgers uit diverse geledingen van de Harense bevolking, geplaatst in actuele vraagstukken zoals de gemeentelijke herindeling, het nieuwe zorgplan en winkelleegstand. Wat mij betreft moesten de portretten ook een reactie zijn op het slechte statische portret van Alexander Pechtold dat gebruikt was bij de laatste landelijke verkiezingscampagne.

De campagnecommissie vond het een uitstekend idee. Samen hebben we nauwkeurig gekeken naar de teksten die deze foto's moesten gaan ondersteunen. Voor alle duidelijkheid, het werd dus niet één poster, maar een serie van vijf, die wisselend overal in het dorp opgehangen zou worden. Die diversiteit paste naar mijn idee ook goed bij de benaderingswijze en het karakter van D66.

Het was niet eenvoudig om vrijwilligers te vinden die model wilden staan voor een politieke poster. Vooral ondernemers, eigenaren van winkels in het dorp hadden hier moeite mee. En dat is begrijpelijk. Je bekent kleur, maar is dat ook de kleur van je klant waar je afhankelijk van bent? Toch waren er ook winkeliers die juíst hun overtuiging en betrokkenheid bij het onderwerp wilden tonen. Stonden ze niet op de poster dan wilden ze deze wel in hun winkel ophangen.

Om het hele plan van de campagnecommissie — we bedachten ook acties op straat met ansichtkaarten en flyers — te bekostigen bleek eigenlijk veel te weinig geld te zijn. Het was dan ook noodzakelijk om naast de bereidheid van professionals om voor niets of een weinig geld te helpen, ook een bedelbrief naar de leden van D66 te sturen.

De financiële situatie zal in de overige politieke partijen niet veel anders zijn geweest. Ik vraag me af of het ook wel zo erg is. De vraag: "Wat hebben we voor de democratie over?" hoef je niet per se met geld te beantwoorden. Een extreem voorbeeld daarvan is natuurlijk de situatie in de Verenigde Staten, waar aan campagnes krankzinnige hoeveelheden geld worden uitgegeven. Dat geld wordt besteedt aan de beïnvloeding van het stemgedrag van mensen, door niet hun bewustzijn, maar onderbewustzijn aan te spreken. Ik vraag me af of campagne voeren op deze manier voor de democratie en voor ons als (D66-) democraten wel zo'n goede ontwikkeling is.

De opdracht die ik mijzelf heb gesteld was om een beeldconcept te bedenken dat inhoudelijk in moest gaan op de lokale situatie in Haren, maar ook zou passen bij de gegeven huisstijl van D66. Ik denk dat dat de uitdaging bij elke campagne moet zijn: Wat zeg je tegen welk publiek? Hoe dicht kun je bij de actualiteit komen? Dat vraagt een alerte vorm van ontwerpen. De huisstijl van D66 geeft er in ieder geval voldoende ruimte voor.

share

Deel dit artikel op LinkedIn LinkedIn zodat ook de mensen in uw netwerk ervan kunnen profiteren.

Wilt u deze blog ergens anders delen, gebruikt u dan de permanente link:
http://toonbeeld.info/2014/11/02/vrijwillig-maatschappelijk-betrokken.

0 reacties (lees ook de kleine lettertjes)
Reageer ook!