TOONbeeld

een blog over conceptontwikkeling > ontwerp > techniek

onder redactie van
SchelvisOntwerp KoetsierEngineering
ontwerp en
implementatie

, door Jan Kees Schelvis

onderwerpen:

Waarnemen en schetsen in 2032

Een voorstel voor het curriculum voor basisscholen in 2032.

De wereld verandert, dus moet het basis- en middelbaaronderwijs aangepast of vernieuwd worden. Dat is het uitgangspunt voor het plan Onderwijs 2032 van het ministerie van OCW. Staatssecretaris Dekker kwam het laatst promoten bij De wereld draait doorrrrr. Iedereen mag meedenken en met goede ideeën komen, zo gaf de staatssecretaris aan. Presentator Matthijs van Nieuwkerk liet als aanzet voor de korte discussie enkele Tweets zien van Nederlanders die al eerder met een idee waren gekomen. Tja, een Tweet... 140 tekens om een goed plan uit te leggen... Niet nodig, een aanzet is genoeg. De beste ideeën worden er later uitgefilterd. Maar blijkbaar had de staatssecretaris al zo zijn gedachten over wat goede ideeën zijn. Van Nieuwkerk liet een Tweet lezen van iemand die voorstelde Mindfulness op te nemen in het onderwijscurriculum. Of dit het haalt? Ik betwijfel het. De staatssecretaris is namelijk niet eens op de hoogte wat Mindfulness inhoudt, dus kan hij het ook niet beoordelen. Dat bleek uit het gesprek. ‘Weet u wat dat is, Mindfulness?’ vroeg Van Nieuwkerk aan de staatssecretaris. Enigszins schamper lachend en verwijzend naar... niet echt iets, bekende hij dat hij dat niet wist. Maar Van Nieuwkerk merkte terecht op dat Mindfulness tegenwoordig al regelmatig ingezet wordt in het onderwijs. Het is hot! Er stond onlangs een groot artikel over Mindfulness in De Volkskrant. Hoe kan een staatssecretaris van onderwijs dan niet weten wat Mindfulness is? Een volgende Tweet ging meer over ICT en programmeren voor iedereen. Kijk, nu werd de staatssecretaris enthousiast. Hij benadrukte dat we daar in de nabije toekomst allemaal mee te maken krijgen. Het zou volgens hem goed zijn dat iedereen bijvoorbeeld leert 3D-printers te programmeren. Dát is de toekomst! Jaja, dus als het aan de staatssecretaris ligt moeten we in de nabije toekomst onze eigen 3D-auto printen, je eigen 3D-nier printen en misschien wel je eigen ideale vriendin printen. Hoe serieus moeten we dit incident bij De wereld draait door nemen? Ik weet zeker dat er veel serieus betrokken Nederlanders zijn die met uitstekende ideeën willen komen, maar allang teleurgesteld zijn in de politiek. Is Onderwijs 2032 er misschien voor om door het ministerie reeds gemaakte plannen met de juiste Tweets te legitimeren?

Echte veranderingen vragen niet alleen enthousiasme en geld, maar ook een andere vorm van denken en professionaliteit. Die andere vorm van denken, de zorg voor een goede samenleving – en niet alleen een goede economie (het recht van de sterkste) – is niet zeg maar echt het ‘ding’ van dit kabinet. Zie ook hoe het haar handen probeert af te trekken van de zorg. Lange termijn denken is überhaupt niet iets waar politici een belang bij hebben. Hoe is het trouwens mogelijk dat de hoofdverantwoordelijken van dit land op het gebied van onderwijs, de minister en staatssecretaris, iedereen vragen om mee te denken? Daar heb je toch specialisten voor? Of zijn zij op die specialisten uitgekeken? Natuurlijk past het in deze tijd om iedereen overal over mee te laten denken. Nederlanders zijn daarin bedreven geraakt. Na een paar seizoenen X-factor kan iedereen het en het geeft je zowaar het gevoel dat jij ertoe doet. Alleen de truc van het zogenaamde ‘meebeslissen’ is dat je achteraf geen recht meer van spreken hebt. Je hebt je mening gegeven, maar de meerderheid van stemmen beslist anders. Democratie! Geen gezeur achteraf.

Het zou niet goed zijn wanneer ik, na deze scherpe kritiek, zelf niet met een voorstel zou komen, er toch maar van uitgaande dat Onderwijs 2032 eerlijk gemeend is. Hiermee wil ik ook tonen dat ik solidair ben met de plannenmakers die al wél de moeite hebben genomen hun plan in te dienen en hoop ik te laten zien dat ik niet een verzuurde Nederlander ben.

  1. Ik wil degene die met het idee voor Mindfulness kwam een hart onder de riem steken en daarbij ook alle andere inzenders, van wie ik het niet weet, maar die zich oprecht zorgen maken om het welbevinden van onze kinderen, supporten. Deze betrokkenheid is nu eenmaal hoog nodig in een verschralende samenleving.
  2. Ik wil mijn eigen bijdrage aan een verbetering van het onderwijs uit de doeken te doen. Het lukt alleen niet in 140 tekens vanaf nu.

Het heet Waarnemen en schetsen. Mijn doel is dat kinderen op de basisschool het volgende basis-curriculum krijgen: lezen, schrijven, rekenen, waarnemen en schetsen. Ik denk dat het lezen van beelden en het interpreteren daarvan een goede aanvulling is op het talig onderwijs dat wij al zolang gewend zijn. En niet alleen omdat we dyslecten daar een enorm plezier mee doen. Van waarnemen kun je veel leren. Beelden zeggen vaak meer dan woorden dat kunnen doen. Taal moet zich nu eenmaal bedienen van omschrijvingen en dat maakt het gebruik van schrijf- en spreektaal er niet altijd makkelijker op. Van beelden kunnen we dus leren. Je moet alleen leren onderscheiden wat je ziet. De algemene vorm van een boom geeft weer andere informatie dan de nervenstructuur van een blaadje, maar in beide gevallen gaat het om een boom. Met schetsen bedoel ik niet zozeer de artistieke vertaling van datgene wat je ziet. Schetsen kan werken als registratiemiddel. Door de handeling van het optekenen leer je op een aanvullende wijze informatie beter te doorgronden. Leonardo da Vinci is een groot voorbeeld. Zijn tekeningen waren niet zozeer bedoeld als artistieke uiting, maar om dingen (dieren, planten, de anatomie van de mens etc.) te analyseren. Dat vraagt natuurlijk wel de vaardigheid om te kunnen tekenen, maar hebben we het schrijven van letters en woorden ook niet moeten leren?

Ik ben me bewust van het feit dat een plan als dit niet eenvoudig te realiseren is. Het vraagt een vernieuwde opleiding aan de PABO’s en de meeste leerkrachten die al, of allang al, op een school werkzaam zijn bezitten deze vaardigheid niet. Je zou ook wat van de uren van de regulieren lessen af kunnen knabbelen, zodat door een gespecialiseerde leerkracht Waarnemen en schetsen geven kan worden.

Maar waarschijnlijk heb ook ik te maken met de moderne vorm van democratie waarin de meerderheid van stemmen zal bepalen wat goed voor ons is. Echt iets veranderen vraagt durf en visie. Zijn we daar wel klaar voor?

share

Deel dit artikel op LinkedIn LinkedIn zodat ook de mensen in uw netwerk ervan kunnen profiteren.

Wilt u deze blog ergens anders delen, gebruikt u dan de permanente link:
http://toonbeeld.info/2015/01/29/waarnemen-en-schetsen-in-2032.

0 reacties (lees ook de kleine lettertjes)
Reageer ook!